Bakır bant ile vitray yapmak (Tiffany stil)
Malzemeler:
Cam kesme elması
Cam pensesi
Cam çapaklarını temizlemek için cam törpüsü veya rodaj makinesı
Kalem (permanent)türü
Renkli cam
Bakır folyo 1/4veya7/32
Havya 80w veya 100w
Lehim 60/40
Lehim pastası
Bakır folyo oksid temizleme suyu
Beyaz ince karton ve aydınger kağıdı
Patina suyu bakır veya siyah
Yumuşak uçlu ufak fırça
Yapılışı:
Önce yapmak istediğimiz deseni aydınger kağıdına 1/1 ölçeğinde çiziyoruz ,renklendirip deseni tek tek numaralandırıyoruz kartonun üstüne kopya ediyoruz.Deseni çizerken dikkat edilmesi gereken içe kavis,girinti yapılacaksa çok sert yapılmaması. şekil (1)
Öncelikle basit desenler yapmak en iyisi, ileride detaylı ve ağır desenler yapılabilir.
(Bak örnek desenler)Makasla karton’dan desen parçalarını, çizginin iç kısmından kesip şablonları aydınger kağının üzerine yerlerine yerleştiriyoruz.
Cam kesme :
Desendeki aynı renkleri ayırıp o renge uygun vitray cam’ını alıp karton
şablon’umuzu cam’ın üzerine koyup kartonun kenarından kalemle şablon’u
cam’ın üzerine çiziyoruz.
Cam’ı elmasla çizginin iç tarafından kesip şablonun aynısını cam’dan
çıkartıyoruz cam’ın kenarları kırılma esnasında çok keskin olabilir elinize
çok dikkat edin çünkü camın kenarları bıçaktan daha keskindir. Bütün
parçaları aynı şekilde çizip ve elmas’la kestikten sonra
aydınger’in(eskiz)üzerine numaralarına göre yerleştiriyoruz .
Cam çapaklarını temizleme:
Cam’ların kenarlarını yani çapaklarını cam eğesi veya taşlama motoru ile
tamamen temizleyip desenin tam ölçüde olmasına özen gösterilmeli yoksa desen
tam oturmaz şişme yapar .
Camları elmasla keserken söylemiş olduğum kalem çizgisinin içinden
kestiyseniz cam’ları 1/1çizimin üzerine koyduğunuz zaman aralarında çok az
boşluk olması gerekir bu boşluk bakır folyo kalınlığı ile kapanacaktır.
Cam kenarlarının bakır folyo ile bantlanması:
Bakır folyo cam’ın kalınlığından en az 2mm daha geniş olmalıdır.Bakır
folyonun alt yapışkanlı kısmındaki kağıdı kaldırıp cam’ı dik tutup bir uçtan
bakır folyonun yapışkanlı kısmını tam ortalayıp sağ ve sol’da eşit miktarda
yapışkanlı kısım kalacak şekil’de yapıştırıyoruz cam’ın kenarlarını bakır
folyo ile sarıyoruz bakır folyonun sağda ve solda fazla kalan kenarlarıda
camın üstüne ve altına kıvırıp iyice yapıştırıyoruz bir tahta veya sert bir
aletlede bakır folyo (bantı) iyice eziyoruz. Her cam parçasını aynı şekilde
yaptıktan sonra 1/1desenimizin üzerine tekrar koyuyoruz.Desenimiz tam
ölçüsünde camlar kesilmiş ve bantlanmış şekilde duruyor.
Çizmiş olduğumuz desenimizin kenarları düzse alt kenara bir tahta çıta
çakabiliriz düz değilse ufak cam civileri ile camların kaymasını önlemek
için çakabiliriz o zaman camlar sabit bir şekilde durabilir en ufak
dokunmada bozulmaz.
Lehimleme:
Bakır folyonun üstü çabuk oksitleneceğinden lehim tutması zor olacaktır onun
için bakır folyonun üst yüzeyini oksit temizleme suyunu ufak yumuşak fırça
ile sürüyoruz bakır folyonun üzeri oksitten temizleniyor lehim tutacak
vaziyete geliyor lehim pastasınıda aynı şekilde sürüp sıra lehimlemeye
geliyor. Lehimi camların kesişen köşelerinden puntalayıp iyice sabitliyoruz
sıra bütün bakır folyo üst yüzeyini lehimlemeye geliyor istediğiniz bir
yerden başlayıp bakır folyonun üzerini lehimle doldurmaya başlıyoruz bu
işlem bir elinizde havya diğer elinizde lehim çubuğu lehimi havyanın ucuna
değdirerek lehimin erimesini,eriyen lehimde bakır folyonun üzerine yapışıyor
lehimi fazla kullanırsak hafif bombe yani balık sırtı tabir edilen metal
kontur oluşacaktır bakır folyonun üzeri tamamen lehimle kaplanacaktır.Bakır
folyo yerine lehimden kontur görünecektir.Camı dikkatli bir şekilde masadan
kaldırıp arka yüzeyinide aynı anlattığım işlemleri tekrar yaparak lehimleyip
lehimleme işlemini bitiriyoruz .Lehimleme işlemide bittiğinden vitrayımız
hemem hemen bitmiş sayılır sıra temizlik ve patina kısmına kalıyor.
Temizlik ve Patina(boyama):
Bakır vitrayımızı ılık deterjanlı su veya cam sille iyice temizledikten
sonra patina işlemine gecebiliriz Patina suyunu siyah veya bakır rengi
hangisini tercih ederseniz yine yumuşak bir fırça veya süngerle lehim
konturlarının üzerine sürüyoruz sürdüğümüz yerler hemen siyah veya bakır
rengini alıyor patina işlemide bittikten sonra tekrar deterjanlı su veya cam
sille h temizleyip bastırmadan kuruluyoruz.Bakır vitray’mız bütün işlemleri
yapılmş görsel show’a hazırdır.
Hadi kolay gelsin.
Önemli Uyarı:
Vitray yaparken gözlük kullanalım,sıçrayan cam parçalarından (çapak)
gözümüzü korumuş oluruz.
Lehimleme,temizlik ve patina yaparken eldiven kullanırsak çoğu asit bazlı
malzemeler olduğundan ellerimiz tahriş olmaz ve yanmaz.
Her türlü sorularınıza .@mail ve msn den cevap verebilirim çekinmeden
sorabilirsiniz.
vitrayci@hotmail.com
gurcan gursoy
Örnek desenler:
Desen Özlem Demir